Ở những vùng quê Việt Nam, nhắc đến tre ta lại hình dung ra một hình ảnh thơ mộng, tre mọc khắp nơi, từ đầu đình cho sân nhà. Chỉ biết rằng người dân Việt khi trồng tre, họ không hề nghĩ đến kinh tế hay trang trang trí mà vì lũy tre xanh ấy là bản thân, linh hồn và là đất nước quê hương của họ nghĩ đến thôi sao thấy thân thương. Vì vậy cứ mỗi khi cầm trong tay đôi đũa tre, người dân Việt lại cảm thấy gần gũi và ấm áp. Đũa tre tuy đơn giản mộc mạc, nhưng thầm nhắc nhở con cháu Việt Nam trong mọi lúc về trách nhiệm biết đất nước của mình từng bữa ăn

Tre vẫn mãi là nguồn cảm hứng bất tận của các nhà văn qua các thế hệ. Không có hình ảnh nào có thể đẹp hơn lúc vầng trăng đang treo lơ lửng trên đầu ngọn tre vào những ngày rằm, với những chiếc lá nhẹ nhàng lay động theo chiều gió. Từ xa xưa, ông cha ta dùng tre để làm vũ khí đánh giặc giữ nước và bảo vệ dân làng. Tre còn như mái nhà che chở trong cái nắng chói chang sau những giờ đồng áng mệt mỏi. Thậm chí đến khi giã từ cõi trần, đòn tre còn được dùng để khiêng người đã khuất ra phần mộ an nghỉ

Ngày nay, ta thấy nhiều loại đũa xuất hiện trên thị trường được làm bằng nhiều nguyên liệu quí giá như vàng, bạc, ngà, mun,… dùng để chưng bày, hay xài vào các dịp lễ tết, còn hằng ngày các gia đình vẫn dùng đũa tre đơn sơ để ăn cơm theo truyền thống.

Đũa tre trong gia đình nào cũng giống nhau, như một nhịp cầu kết hợp người dân Việt với nhau được ví như bộ đồng phục mang ý nghĩa bình đẳng trên khắp cả nước. Trong kho tàng ca dao tục ngữ Việt nam nhiều lần chứng minh cho ta thấy về sự bình đẳng được biểu hiện qua đôi đũa qua văn chương. Trong một đôi đũa hai chiếc đũa bằng nhau biểu hiện cho sự bình đẳng trong đời sống giữa hai vợ chồng như trong – câu vợ chồng như đũa có đôi

Từ đó ta thấy rằng, người dân Việt Nam đã đi xa hơn với hình ảnh đôi đũa tre nói về sự bình đẳng, xem như là yếu tố không thể thiếu trong hôn nhân và tình bạn bền lâu. Điểm đặc biệt hơn là kho tàng Việt Nam còn dùng đũa để kể truyện như: để dạy con cháu hiểu về sự đoàn kết dùm bọc lẫn nhau trong câu truyện Bó đũa hay như câu tục ngữ – Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao

Nguồn gốc về đôi đũa bắt nguồn từ năm nào thì vẫn chưa ai xác định được, tuy nhiên các nhà khảo cổ học đã cho rằng đôi đũa có lẻ xuất hiện đầu tiên ở Trung Hoa cách đây hơn năm ngàn năm vào triều đại thời nhà Tần.

Không biết rằng có phải người Việt chịu ảnh hưởng việc dùng đũa hay không, chỉ biết rằng họ rất qúy mến, trân trọng và gần gũi đôi đũa tre hơn cả người bạn chí thân của họ.

Như vậy, đôi đũa tre tuy đơn sơ mộc mạc của người Việt luôn hiện diện trong mọi gia đình, luôn thầm nhắc nhở họ tình yêu với quê hương đất nước, về sự đoàn kết và bình đẳng trong xã hội Việt nam. Trước khi ta dùng cơm, hãy nhìn vào đôi đũa tre thân thương kia mà nhận ra ý nghĩa sâu sắc mang tình cảm gia đình, tình nghĩa chồng vợ trong mối quan hệ hài hòa. Nhìn thật sâu về đôi đũa tre, ta sẽ biết nên làm gì trong bổn phận và trách nhiệm của một người con đất Việt.

Người phương Tây khi ăn phải dùng cả một bộ đồ ăn bao gồm dao, thìa, nĩa, mỗi thứ thực hiện chức năng riêng biệt, còn người phương Đông như: Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam… thì chỉ cần dùng một đôi đũa gồm hai chiếc que làm thành nhưng sử dụng một cách tổng hợp và cực kỳ linh hoạt với nhiều chức năng khác nhau: gắp, dầm, trộn, vét, và… Xét ở góc độ vật lý, thì đôi đũa là một công cụ như nối dài thêm ngón tay và vận dụng theo nguyên lý đòn bẩy một cách tài tình để gắp thức ăn từ xa. Về nguồn gốc của đôi đũa thì lâu nay không ít các học giả phương Tây đã cho rằng văn minh đôi đũa là thuộc dạng Trung Hoa.

Nhưng tuy nhiên, căn cứ vào sách Lịch sử văn hóa Trung Quốc do Đàm Gia Kiện chủ biên vào năm 1993 thì người Trung Quốc ở Thời Tiên Tần không sử dụng đũa để ăn, mà lấy tay bốc giống với người Ấn Độ – đó là tập quán của cư dân trồng kê, mạch, ăn bánh mì, bánh bao hay thịt. Họ chỉ bắt đầu dùng đũa khi thôn tính phương Nam ở đời Tần – Hán, ban đầu chỉ dùng một cách hạn chế để gắp thức ăn cứng từ các món canh và mãi về sau đôi đũa mới trở thành dụng cụ phổ biến phổ biến.

Từ thế kỷ VI, đôi đũa mới bắt đầu du nhập vào Nhật Bản. Như vậy, nó là sản phẩm của cái nôi trồng lúa nước Đông Nam Á – một nơi có nền văn minh tre và trúc là vật liệu chủ yếu. Ăn bằng đũa là cách ăn phổ biến, mô phỏng động tác của con chim đang nhặt hạt và xuất phát từ thói quen ăn những thứ không thể dùng tay bốc hay mó tay vào được như cơm, cá, nước mắm,… của cư dân vùng Đông Nam Á.

Như vậy, lý giải tại sao ở người Việt, từ danh gia vọng tộc đến những kẻ bần hàn hay từ thành thị đến nông thôn, đôi đũa tre đơn sơ vẫn luôn gắn liền với đời sống ăn uống hằng ngày, thậm chí còn trở thành một đặc điểm văn hóa không kém gì tà áo dài truyền thống của người Việt…Và đôi đũa đối với người Việt đã vượt qua danh giới vật chất vô cùng nhỏ bé, khiêm nhường và vượt qua cả những ý nghĩa về tập quán ăn uống thông thường để trở thành một hình tượng sinh động, công cụ sắc bén trong biểu đạt những quan niệm về nhân sinh quan trong đời sống. Hay nói khác đi, nó đã tạo nên “triết lý về đôi đũa”  tại Việt Nam.

Thời kì trước khi được xuât hiện trên tem thì chỉ cần thống kê đơn giản từ tuyển tập những ca dao, tục ngữ, thơ ca dân gian Việt Nam được tập hợp một cách khá thú vị về hình tượng đôi đũa  nó phản ánh nhiều khía cạnh của triết lý nhân sinh. Với bản tính, phong cách của người Việt vốn rất cẩn trọng, chu đáo và tế nhị. Từ thuở nhỏ, cầm đôi đũa là khắc biết thế nào cho bằng, ngay thẳng, đúng đôi, đúng cặp.

Chỉ việc nhỏ nhặt ấy thôi mà cứ ăn sâu vào tiềm thức mỗi người để rồi lớn lên trưởng thành và trở thành người ý tứ, biết suy nghĩ, yêu thương với lối hành xử thẳng thắn “ra đầu ra đũa”. Trong việc đối nhân xử thế thì cách nhìn nhận sự việc hay đánh giá con người một cách hấp tấp nóng vội, thiếu quan sát, không cân nhắc trước sau, rồi hành đông như vơ đũa cả nắm là rất tai hại mang lại hậu quả khôn lường

Ngoài ra tính cặp đôi mà hình tượng đôi đũa thể hiện thì còn phản ánh lên tính tập thể như bó đũa là biểu hiện sự đoàn trong dân gian qua câu truyện bó đũa chỉ ra sự đoàn kết chính là sức mạnh vô tận. Đôi đũa còn là minh chứng cho sự thiêng liêng, người xưa thường bẻ gãy đũa để thề.  Mà thậm chí khi chết đi, đôi đũa còn cắm trên quả trứng, bát cơm đặt lên áo quan tiễn đưa người về nơi  chín suối.